Co to jest cesja z kontraktu jako forma zabezpieczenia kredytu?


Maj 05 porady kredytowe


Cesja należności z kontraktu jako forma zabezpieczenia kredytu

 

Zabezpieczenie kredytu udzielonego firmie może przybierać różne formy. Jedną z nich jest cesja należności z kontraktu. Co to dokładnie oznacza i kiedy może być stosowane? Na te i kilka innych pytań odpowiadamy w tym artykule.

 Rodzaj zabezpieczenia kredytu jest akceptowany przez bank po dokładnej analizie ryzyka związanego z pożyczeniem pieniędzy. Im lepsze zabezpieczenie, tym niższe ryzyko i jednocześnie lepsze warunki kredytowe. To oznacza, że dobre zabezpieczenie wierzytelności leży w interesie zarówno kredytodawcy, jak i kredytobiorcy. Dla banku istotne jest jednak, aby zabezpieczenie było wolne od jakichkolwiek obciążeń i charakteryzowało się dużą pewnością oraz płynnością. Zabezpieczenie kredytu dla firm może mieć zróżnicowaną formę, również przewidzianą w Kodeksie cywilnym i prawie wekslowym, a także zwyczajowo przyjętą w obrocie krajowym i zagranicznym, co wynika z zapisu art. 93 ust. 1 Prawa bankowego (Dz. U. 2015 poz. 128) (źródło: http://dziennikustaw.gov.pl/DU/2015/128/1). Jedną z takich form jest cesja wierzytelności.

 

Cesja wierzytelności – czym jest?

 

Banki bardzo chętnie zabezpieczają kredyty dla firm poprzez przelew wierzytelności (cesja) na zabezpieczenie, co reguluje art. 509 i następne Kodeksu cywilnego. Istotą takiej operacji jest zmiana wierzyciela. Na podstawie zawartej umowy kredytobiorca (cedent) przenosi na bank prawo do określonej należności od swojego dłużnika, np. wynikającej z zawartego kontraktu. Należy jednak podkreślić, że cesja może dotyczyć zarówno całości, jak i tylko części należności. Nie mogą to być jednak wierzytelności przeterminowane lub sporne, nie mogą także dotyczyć dłużników, co do których istnieje uzasadnienie podejrzenie niewypłacalności.

Co prawda umowa cesji wierzytelności, jako zabezpieczenie kredytu, jest zawierana pomiędzy cedentem a bankiem, ale nie można jednak zapominać o trzeciej stronie tej sytuacji prawnej, czyli o dłużniku. Przede wszystkim musi on zostać powiadomiony o przelewie wierzytelności zgodnie z art. 512 kc., w innym przypadku dłużnik spełnia świadczenia na rzecz poprzedniego wierzyciela. Nie jest jednak wymagana zgoda dłużnika na dokonanie cesji wierzytelności, a na nabywcę (w naszym przypadku bank) przechodzą wszelkie związane z tą wierzytelnością prawa (art. 509 kc.). Należy jednak podkreślić, że bank zobowiązuje się do korzystania ze scedowanej wierzytelności w sposób, który nie przekracza granicy uzasadnionej zabezpieczeniem danego kredytu. W praktyce oznacza to, że w przypadku nieuregulowania długu przez kredytobiorcę, instytucja finansowa wezwie dłużnika, którego wierzytelność została scedowana na bank, do uregulowania swojego zobowiązania.

 Rodzaje cesji

 W polskim systemie prawnym funkcjonują różne rodzaje cesji wierzytelności. W naszym przypadku skoncentrujemy się przede wszystkim na cesji kontraktowej, związanej z zawartymi umowami, które mogą dotyczyć np. sprzedaży towaru, wykonania określonej usługi itp. Ich termin płatności dostosowany jest do terminu spłaty kredytu. Przy czym należy podkreślić, że cesja może dotyczyć pojedynczej wierzytelności lub wielu wierzytelności. W ostatnim przypadku mamy do czynienia z tzw. cesją globalną. Wtedy bank prowadzi dokładną analizę umów z danym kontrahentem i monitoruje realizację kontraktów. Cesja globalna dotyczy najczęściej wierzytelności przyszłych. Warto przyjrzeć się tej kwestii dokładniej.

 

Wyróżnia się wiele kategorii wierzytelności przyszłych. Pierwsza z nich odnosi się do już zawartych kontraktów, których zapłata będzie realizowana w przyszłości. Możemy także spotkać się z cesjami wierzytelności terminowych, które powstają dopiero z nadejściem określonego w kontrakcie terminu lub takich, które powstaną, gdy zajdzie określone zdarzenie (wierzytelności warunkowe). Kolejna kategoria dotyczy wierzytelności, które tak naprawdę jeszcze nie istnieją w dniu zawarcia umowy pomiędzy kredytobiorcą a bankiem, ale mogą powstać w przyszłości, ponieważ np. zostanie podpisany kontrakt. Jednak w takim przypadku mamy do czynienia tak naprawdę z umową nienazwaną, a nie z przelewem wierzytelności w rozumieniu Kodeksu cywilnego.

 

Co powinna zawierać umowa cesji?

 

Art. 511 Kodeksu cywilnego określa, że w przypadku, gdy wierzytelność jest stwierdzona pismem (np. podpisany kontrakt), cesja tej wierzytelności powinna także zostać stwierdzona pismem. Umowa przelewu wierzytelności musi zawierać określone elementy. Oczywiście przede wszystkim konieczne jest oznaczenie stron umowy (cedent-kredytobiorca, bank), data jej zawarcia, a także dokładne wskazanie, jakiego kredytu cesja jest zabezpieczeniem. Cedent musi także oświadczyć, że wierzytelność rzeczywiście istnieje i jest wolna od jakichkolwiek obciążeń. Natomiast bank musi oświadczyć, że przejmuje wierzytelność i będzie korzystał z prawa do niej tylko w granicach określonych umową. W konsekwencji ta ostatnia musi zawierać dokładne zasady i skutki korzystania z cesji. Do umowy również często wpisuje się informację, która ze stron zawiadomi dłużnika o przelewie wierzytelności, a także określa się procedury po spłacie kredytu.

KREDYT POD KONTRAKT KONTAKT

Przelew wierzytelności to popularna forma zabezpieczenia przy zaciąganiu kredytów i chętnie akceptowana przez banki. Dzięki niej przedsiębiorcy mogą zyskać lepsze warunki kredytowe, korzystając przy tym z potencjału kontraktów biznesowych, które przecież i tak podpisują.